W ramach akcji Pytamy o zielone w latach 2024–2025 przeprowadziliśmy serię webinarów, na które zaprosiliśmy zarówno ekspertów, jak i praktyków. Rozmawialiśmy o tym, jak lokalnie działać na rzecz środowiska w dialogu z samorządem. Omawialiśmy działania w czterech obszarach: zagospodarowanie wody, reforma planowania przestrzennego, formy ochrony przyrody, Zielony Ład.
Tematy webinarów poszerzyliśmy w formie praktycznych poradników, w których zamieściliśmy między innymi wzory pism, scenariusze debat i materiały promocyjne akcji.
Zarządzanie wodą w gminie. Ochrona przed powodzią, zapobieganie suszy
W trakcie spotkania rozmawialiśmy o tym, jak gospodarować wodą opadową w naszym otoczeniu, aby lepiej radzić sobie ze zmianą klimatu. Przedstawiliśmy instytucje, które odpowiadają za gospodarowanie wodami i ich kompetencje. Dyskutowaliśmy o tym, jak skutecznie inicjować i prowadzić lokalne działania na rzecz bardziej zrównoważonego gospodarowania wodą w gminach. Swoją wiedzą na te tematy dzielili się z nami ekspertka zrównoważonego gospodarowania wodami dr hab. Iwona Wagner i Paweł Dąbrowski odpowiedzialny za gospodarowanie wodami w Urzędzie Miasta Rumii.
Pracowaliśmy na przykładzie wyzwań, z jakimi boryka się Stowarzyszenie Ekipa z Bagien – aktywni uczestnicy naszej akcji. Stowarzyszenie zabiega o zachowanie mokradła położonego w centrum Ostródy jako strefy naturalnej retencji, ostoi bioróżnorodności i miejsca przyjaznego dla ludzi i przyrody. Ich doświadczenia pozwoliły nam lepiej zrozumieć, jak lokalnie działać na rzecz bardziej zrównoważonego gospodarowania wodą opadową.
Przeczytaj poradnik – Dlaczego i jak chronić doliny rzeczne przed zabudową?
Zobacz nagranie z webinaru:
Reforma planowania przestrzennego
Reforma systemu planowania przestrzennego w Polsce zobowiązywała gminy do wprowadzenia planu ogólnego do końca 2025. W czasie webinaru rozmawialiśmy o nowych narzędziach planowania przestrzennego i o tym, jak zaangażować się w proces tworzenia nowych dokumentów planistycznych. Omawialiśmy, jak kształtować plany, aby chroniły tereny cenne przyrodniczo, pozwalały chronić doliny rzeczne, zachowywały ważne korytarze ekologiczne, czyli sprzyjały kształtowaniu w gminie błękitno-zielonej sieci. Swoją wiedzą i doświadczeniem podzielili się z nami dr Leszek Trząski, przewodniczący Miejskiej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej w Gliwicach, Zastępca dyrektora Śląskiego Ogrodu Botanicznego ds. naukowo-dydaktycznych w Mikołowie, który przytoczył przykłady rozwiązań dla mikołowskiego planu ogólnego, służące zwiększeniu retencji oraz arch. inż. Agnieszka Czachowska, ekspertka Fundacji Sendzimira, która przybliżyła formy włączania lokalnych społeczności w proces kształtowania planów. W dyskusję włączył się miejski urbanista Wojciech Klasa i uczestniczka akcji Pytamy o zielone, działaczka Beata Borowiec.
Przeczytaj poradnik – Jak wnioskować o zieloną okolicę w planie ogólnym gminy?
Zobacz nagranie z webinaru:
Formy ochrony przyrody – jaką mają funkcję w adaptacji do zmian klimatu? Jak interweniować w ich zakresie?
W polskim prawie istnieje wiele możliwości ochrony przyrody, w tym terenów kluczowych dla adaptacji do zmiany klimatu. W czasie webinaru przedstawiliśmy te możliwości i dyskutowaliśmy, jak skutecznie można mobilizować lokalne władze do uchwalania nowych form ochrony przyrody oraz jak prowadzić interwencje w tym obszarze. Andrzej Ginalski (WWF Polska) przedstawił system ochrony przyrody w Polsce. Sabina Lubaczewska i Magdalena Berezowska-Niedźwiedź (Fundacja EkoRozwoju) skupiły się na perspektywie ochrony drzew i opowiedziały o ustanawianiu pomników przyrody. Z kolei Magdalena Krzosek-Hołody (Fundacja Puszka) przedstawiła przykłady działań społecznych na rzecz ustanowienia form ochrony przyrody dla drzew nietypowych, ważnych ze względów kulturowych.
Przeczytaj poradnik – Jak wnioskować o nowy pomnik przyrody? Jak chronić tereny otwarte?
Zobacz nagranie z webinaru:
Bioróżnorodność – od Nature Restoration Law do własnego ogrodu. Jak wnioskować w gminie o zarządzanie zielenią wspierające bioróżnorodność? Jak wspierać ją we własnym ogrodzie?
W czasie webinaru skupiliśmy się na temacie bioróżnorodności. Czym jest? Dlaczego jest tak istotna? I co możemy robić, by wspierać ją w naszym otoczeniu? Omówiliśmy polityki, które określają kierunek działań w tym obszarze. Porozmawialiśmy o tym, jak samorządy mogą kształtować przestrzeń miejską tak, żeby zapraszać do niej przyrodę. I jak na taką „dziką” przyrodę patrzą mieszkańcy. Dyskutowaliśmy również o praktycznych sposobach na zwiększanie bioróżnorodności we własnym ogrodzie. Katarzyna Przyjemska-Grzesik (Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie) przybliżyła temat zarządzania zielenią w mieście, a Mariusz Antolak (Fundacja „W krajobrazie”) podzielił się wskazówkami, jak zwiększać bioróżnorodność we własnym ogrodzie.
Przeczytaj poradnik – Jak wspierać bioróżnorodność w swoim ogrodzie? Jak wnioskować o jej ochronę w MPA?
Zobacz nagranie z webinaru:
Dla uczestników i uczestniczek akcji prowadzimy grupę na portalu Facebook, która jest miejscem wymiany doświadczeń i dzielenia się wiedzą. Więcej o akcji możecie przeczytać na stronie akcji. Znajdziecie tam też bibliotekę z praktycznymi materiałami. Zebraliśmy tam poradniki, wzory pism, scenariusze debat i materiały promocyjne akcji.
Zajrzyj na stronę akcji!
Realizatorem akcji jest Fundacja Sendzimira. Akcja finansowana jest ze środków Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności oraz European Climate Foundation. Pierwszy etap akcji był realizowany przez Fundację Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego. Partnerzy akcji to Fundacja Stocznia, Fundacja Wspomagania Wsi, Koalicja Klimatyczna, Fundacja LSM Polska- Światowy Ruch Katolików Na Rzecz Środowiska, Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych, Polska Zielona Sieć oraz Rodzice dla Klimatu.
Zdjęcie otwierające: Jakub Ćwiklak
