Edukacja | Zielona infrastruktura

Szkoła przyjazna klimatowi

Projekt realizowaliśmy od stycznia 2022 do kwietnia 2024. Jego celem było pogłębienie wiedzy uczniów i nauczycieli szkoły podstawowej na temat roli błękitno-zielonej infrastruktury w adaptacji do zmian klimatu.

W partnerstwie z Urzędem Dzielnicy Wawer m.st. Warszawy oraz PS Paaby Prosess – Edu_Action z Norwegii, stworzyliśmy centrum edukacji, z którego korzystać mogą wszystkie osoby mieszkające w Warszawie.

Obejrzyj reportaż z realizacji projektu:

Cel projektu Szkoła przyjazna klimatowi

Wawer jest największą pod względem powierzchni dzielnicą Warszawy. Często dotykają go dotkliwe podtopienia, będące skutkiem gwałtownych opadów. Projekt zakładał kompleksowe zagospodarowanie wód opadowych z wykorzystaniem błękitno-zielonej infrastruktury (BZI) wokół Szkoły Podstawowej nr 195 im. Króla Maciusia I w Warszawie. Realizacja inwestycji doprowadziła do rozwiązania problemu powodzi natychmiastowych na sąsiadujących ze szkołą terenach. „Otoczenie Szkoły Podstawowej nr 195 było regularnie podtapiane. Wchodząc na teren szkoły niejednokrotnie brodziło się w ogromnych kałużach” – wspomina Judyta Łuczyńska, koordynatorka projektu w Fundacji Sendzimira.

Uszczelniony teren wokół szkoły przed realizacją projektu, fot. Tomasz Kaczor

Wzorcowe zagospodarowanie terenu szkoły partnerzy projektu wykorzystali do prowadzenia działań edukacyjnych i informacyjnych na temat roli BZI w adaptacji terenów zurbanizowanych do zmian klimatu. Promocja rozwiązań łatwych do powielania pozwala na rozpowszechnienie ich stosowania w innych placówkach edukacyjnych i przez mieszkańców całej Warszawy. Obejrzyj wirtualną ścieżkę edukacyjną, żeby zobaczyć jak wygląda szkolne podwórko.

Co wydarzyło się w ramach projektu?

Przy szkole stworzyliśmy demonstracyjny system obiektów BZI wraz ze ścieżką edukacyjną na temat mitygacji i adaptacji do negatywnych skutków zmian klimatu. Wszystkie prace przeprowadziliśmy partycypacyjnie, przy udziale całej społeczności szkolnej, którą przygotowaliśmy do udziału w projekcie. Zainteresowani tematyką nauczyciele, zarówno ze szkół warszawskich jak i całego kraju, mogli skorzystać z bezpłatnego programu szkoleniowego, scenariuszy lekcji oraz publikacji. Wszystkie działania zakończyliśmy w kwietniu 2024 r. Poniżej prezentujemy najwazniejsze wydarzenia:

Warsztaty dla nauczycieli i uczniów szkoły nr 195 (marzec 2022)

Pierwszą aktywnością, w ramach projektu, była realizacja warsztatów dla nauczycieli pracujących w Szkole Podstawowej nr 195. W trakcie spotkań nauczyciele poznali dobre praktyki działań edukacyjnych z Polski i Norwegii, co umożliwiło im stworzenie scenariuszy lekcji na temat adaptacji i mitygacji zmian klimatu. Na bazie opracowanych planów lekcji, w 22 klasach przeprowadzili zajęcia tematyczne, które wprowadziły społeczność szkolną w tematykę projektu.

Konsultacje z udziałem społeczności szkoły nr 195 (wiosna 2022)

Uczniowie i nauczyciele wzięli udział w warsztatach projektowania wybranych obiektów – w tym ogrodu deszczowego połączonego z ławką oraz kieszonkowego parku. 

Warsztaty projektowania, wiosna 2022, fot. Judyta Łuczyńska

Powstałe w wyniku prac warsztatowych koncepcje, po opracowaniu przez projektanta, poddaliśmy konsultacjom. Umożliwiło to zebranie uwag i komentarzy do projektów i uwzględnienie oczekiwań użytkowników terenu. Przeczytaj podsumowanie warsztatów i konsultacji.

Konsultacje wypracowanych partycypacyjnie koncepcji zagospodarowania ze szkolną społecznością, fot. Judyta Łuczyńska

Szkoła przyjazna klimatowi – projekty i realizacja obiektów BZI (jesień 2023)

Wyniki warsztatów i procesu konsultacji wykorzystaliśmy do przygotowania projektów wykonawczych wszystkich rozwiązań BZI i elementów małej architektury. Realizację obiektów BZI przeprowadziliśmy we współpracy z Urzędem Dzielnicy Wawer i społecznością szkolną. Łącznie na terenie Szkoły Podstawowej nr 195 zrealizowaliśmy 45 różnych rozwiązań opartych na przyrodzie. Wśród nich znajdą się ogrody deszczowe w pojemnikach i gruncie, zbiorniki na deszczówkę, łąki kwietne, zielone ściany i zadaszenia, rozszczelnienia oraz parki kieszonkowe.

Ogrody deszczowe w pojemnikach zbierające wodę z dachu budynku, fot. Judyta Łuczyńska
Ogród warzywny, fot. Judyta Łuczyńska
Ścieżka sensoryczna z naturalnych materiałów, fot. Tomasz Kaczor

Wszystkie obiekty zrealizowaliśmy z uczniami i nauczycielami, na początku roku szkolnego 2023/2024. Uczniowie mogli zapoznać się z poszczególnymi etapami budowy obiektów BZI. Dowiedzieli się jak pielęgnować posadzone rośliny i jak dbać o stworzone obiekty w kolejnych latach. Przeczytaj podsumowanie warsztatów praktycznych.

Prowadzący warsztaty praktyczne z uczniami, fot. Tomasz Kaczor
Warsztaty praktyczne z pielęgnacji zieleni
Warsztaty praktyczne z uczniami, fot. Tomasz Kaczor
Warsztaty z tworzenia łąk kwietnych, fot. Tomasz Kaczor

Scenariusze lekcji i publikacja edukacyjna (grudzień 2023 – luty 2024)

W oparciu o doświadczenia zebrane w projekcie, opracowaliśmy:

  • konspekty lekcji z zakresu wykorzystania BZI do adaptacji i mitygacji zmian klimatu wraz z kartami zadań dla dzieci młodszych i starszych;
  • poradnik zakładania obiektów BZI przy szkołach i wykorzystania ich w działaniach edukacyjnych, który trafi do szkół podstawowych w Warszawie i całej Polsce. 

Przeczytaj publikację Szkoła przyjazna klimatowi na wyciągnięcie ręki!

Ścieżka, piknik i działania informacyjne (jesień 2023)

Ścieżka edukacyjna, prezentuje wzorcowe rozwiązania stworzone przy szkole. Wszyscy jej użytkownicy mogą dowiedzieć się jak funkcjonują i czemu służą poszczególne obiekty oraz uzyskać dokładne wskazówki jak samodzielnie wdrożyć podobne rozwiązania. Rozwiązania, zaprezentowane na ścieżce wypromowaliśmy wśród mieszkańców dzielnicy, w trakcie pikniku edukacyjnego 28 października 2023. 

Panel dyskusyjny w trakcie pikniku edukacyjnego, fot. Tomasz Kaczor
Piknik edukacyjny na terenie szkoły, fot. Tomasz Kaczor

Teren szkoły może być wykorzystywany do prowadzenia dalszej edukacji w zakresie adaptacji i mitygacji zmiany klimatu dla uczniów warszawskich szkół.

Program szkoleniowy dla nauczycieli (luty – kwiecień 2024)

Dwuetapowy program szkoleniowy dot. edukacji o adaptacji i mitygacji zmian klimatu w miastach, z wykorzystaniem BZI skierowaliśmy do nauczycieli i zarządców szkół z całej Polski. W części online (miesięcznym kursie e-learningowym) wzięło udział ponad 130 osób, z których 20 zaprosiliśmy na warsztaty w Warszawie.

Uczestnicy warsztatów dla nauczycieli z całej Polski, fot. Tomasz Kaczor
Nauczyciele testują wykorzystanie ścieżki edukacyjnej i gry terenowej w trakcie warsztatów, fot. Tomasz Kaczor

Zespół projektu

Judyta Łuczyńska – koordynatorka projektu  (judyta.luczynska@sendzimir.org.pl)

Barbara Surmacz-Dobrowolska – koordynatorka projektu ds. formalno-finansowych (barbara.surmacz.dobrowolska@sendzimir.org.pl)


Informacje o projekcie na Stronie Operatora.

Projekt “Szkoła przyjazna klimatowi. Modelowe centrum edukacji na temat łagodzenia i adaptacji do zmian klimatu w mieście” korzysta z dofinansowania o wartości 478 138 euro, otrzymanego od Islandii, Liechtensteinu i Norwegii w ramach funduszy EOG, w ramach Programu Środowisko, Energia i Zmiany Klimatu; obszar programowy: Klimat. Celem projektu jest pogłębienie wiedzy uczniów i nauczycieli na temat skutków zmiany klimatu oraz metod adaptacji do nich. 

Potrwa od 1 stycznia 2022 do 31 października 2023 r.

https://eeagrants.org/ 

Wspólnie działamy na rzecz zielonej Europy.

Poprzedni projekt
Wszystkie
Następny projekt