Rybnik pokazuje, że strategiczne planowanie może być skutecznym narzędziem włączania celów klimatycznych do polityki rozwoju miasta. Dzięki konsekwentnemu podejściu do planowania i edukacji mieszkańców miasto tworzy podstawy do długofalowej transformacji gospodarczej, środowiskowej i społecznej, opartej na współpracy z różnymi grupami interesariuszy.
Strategiczne planowanie pozwala samorządom uwzględniać cele klimatyczne w dokumentach takich jak strategia rozwoju, plan ogólny czy miejski plan adaptacji, zapewniając spójność między politykami transportową, energetyczną, przestrzenną i społeczną. Dzięki temu działania adaptacyjne i mitygacyjne nie są odrębnymi projektami, lecz częścią długofalowej wizji miasta.
Uporządkowanie priorytetów w dokumentach strategicznych przynosi szereg korzyści:
- ułatwia pozyskiwanie finansowania z funduszy krajowych i unijnych, gdzie wymagana jest zgodność projektów z lokalnymi strategiami;
- wzmacnia trwałość i ciągłość działań, niezależnie od zmian władz;
- wspiera racjonalne i długoterminowe decyzje inwestycyjne, nastawione na efekty środowiskowe i społeczne.
Działania na rzecz klimatu w Rybniku
Rybnik od lat realizuje działania na rzecz klimatu – poprawia jakość powietrza, modernizuje tabor transportowy, inwestuje w odnawialne źródła energii. Włączenie tych inicjatyw do dokumentów strategicznych nada im formalny priorytet i zapewni ich kontynuację.
Miasto jest w trakcie transformacji gospodarczej związanej z zamykaniem kopalń, co wymaga refleksji nad przyszłością rynku pracy, zagospodarowaniem terenów pokopalnianych i przygotowaniem społeczności do zmian. Tworzona Strategia Rozwoju Rybnika równoważy kwestie ekonomiczne, społeczne i środowiskowe, w tym klimatyczne.
Towarzyszy temu szeroka edukacja urzędników i mieszkańców, budująca wspólne zrozumienie wyzwań klimatycznych. Organizowane są warsztaty i konsultacje z ekspertami zewnętrznymi. Jak mówi Wojciech Kiljańczyk, Zastępca Prezydenta Miasta Rybnika: Chcemy dyskutować rozmawiać w gronie naszych mieszkańców, ekspertów o tym, czym w ogóle jest transformacja, jak ją można przeprowadzić w mieście. (…) jeżeli przychodzą do nas eksperci zewnętrzni, to (…) możemy dokonać tak zwanej superwizji. Czyli nasze pomysły i nasze idee są oceniane przez osoby z zewnątrz i możemy jeszcze lepiej zarządzić projektami, które chcemy zrealizować w przyszłości.
Zobacz jak wyglądał proces pracy nad strategią:
Jednym z narzędzi wspierających włączanie interesariuszy i prowadzenie dyskusji z różnych perspektyw jest piramida VISIS, zastosowana podczas prac nad Strategią Rozwoju Rybnika.
O metodzie VISIS więcej dowiesz się tutaj.
Działania projektu realizują zadanie publiczne Przeprowadzenie działań edukacyjnych, badawczo-rozwojowych oraz działań szkoleniowo-doradczych w obszarze zielonej i energetycznej transformacji, realizowane w ramach Inwestycji G1.1.4 Krajowego Planu Odbudowy (wskaźnik G9G), realizowanego na zlecenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej.
Zdjęcie nagłówkowe: Wiktor d – Praca własna, CC BY-SA 3.0 pl
