Cieszyn opracował Standardy zielonych inwestycji – dokument, który ma stać się praktycznym narzędziem wdrażania zasad zrównoważonego rozwoju w inwestycjach miejskich. Powstał on w wyniku procesu warsztatowego, w którym uczestniczyli przedstawiciele urzędu i różnych jednostek organizacyjnych miasta. Dzięki wspólnej pracy udało się wyjść poza wąskie, branżowe spojrzenie na inwestycje i spojrzeć na nie w szerszym – społecznym, środowiskowym i ekonomicznym – kontekście.
Dotychczasowe doświadczenia związane z realizacją inwestycji pokazały nam, że potrzebujemy pewnej mapy drogowej dla realizacji inwestycji, które będą adekwatne do wyzwań, jakie są przed nami w aspekcie środowiskowym, klimatycznym – mówi Przemysław Major, II Zastępca Burmistrza Miasta Cieszyna.
Zielone standardy inwestycji
Tą mapą drogową mają być właśnie Standardy zielonych inwestycji. Celem ich opracowania jest wprowadzenie spójnych zasad planowania, projektowania, realizacji i eksploatacji miejskich przedsięwzięć infrastrukturalnych. Mają pomóc w ocenie inwestycji nie tylko pod względem technicznym czy kosztowym, ale także pod kątem wpływu na środowisko, lokalną społeczność i długofalowe koszty utrzymania. W praktyce mają one prowadzić do racjonalnego wykorzystania zasobów, ograniczenia emisji i wzmacniania odporności miasta na zmiany klimatu.
Struktura dokumentu
Dokument opisuje cztery etapy procesu inwestycyjnego – od pomysłu po użytkowanie – i wskazuje (w postaci przyjaznych list sprawdzających), jakie kwestie należy uwzględniać na każdym z nich. Znajdują się w nim także przykładowe zapisy, które mogą zostać wykorzystane w dokumentacjach przetargowych, m.in. dotyczące:
- efektywności energetycznej i wykorzystania OZE,
- gospodarki wodnej i retencji,
- ochrony zieleni i rozwoju błękitno-zielonej infrastruktury,
- ograniczenia ilości odpadów budowlanych i emisji w całym cyklu życia inwestycji.
Współpraca horyzontalna
Jednym z kluczowych rezultatów procesu było zbudowanie wspólnego języka między wydziałami i jednostkami miasta – od planistów, przez inwestorów i zamówienia publiczne, po utrzymanie infrastruktury. Uczestnicy warsztatów podkreślali, że dzięki pracy nad standardami mogli zobaczyć inwestycję jako złożony proces, w którym ważne są współzależności pomiędzy aspektami technicznymi, środowiskowymi i społecznymi.
Dokument jest obecnie na etapie konsultacji i uzgodnień wewnętrznych. Po wdrożeniu, usprawni planowanie i realizację prac miejskich. Umożliwi lepszą ochronę zabytków, zwiększy retencję wód, poprawi dostępność i estetykę przestrzeni. Jasne procedury oraz wspólne zasady dla jednostek miejskich podniosą jakość inwestycji i ograniczą ich środowiskowe obciążenia. Standard stanie się przykładem nowoczesnego, odpowiedzialnego zarządzania przestrzenią miejską.
Poznaj wypracowane rozwiązanie: Standardy Zielonych Inwestycji
Standardy zielonych inwestycji w Cieszynie to przykład, jak samorząd może przygotować się do systemowego wdrażania zasad zielonej transformacji – nie poprzez pojedyncze projekty, lecz poprzez zmianę sposobu myślenia o inwestycjach publicznych.
Zobacz jak wyglądał proces wypracowania standardów:
Działania projektu realizują zadanie publiczne Przeprowadzenie działań edukacyjnych, badawczo-rozwojowych oraz działań szkoleniowo-doradczych w obszarze zielonej i energetycznej transformacji, realizowane w ramach Inwestycji G1.1.4 Krajowego Planu Odbudowy (wskaźnik G9G), realizowanego na zlecenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej.
